Nasi partnerzy

  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • Instal-mont
  • Autokompleks
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image

Fotoreportaże

  • Spartakiada Od przedszkolaka do strażaka dla wszystkich przedszkoli w gminie Czchów - fot. J.Dębiec
  • Powiatowe obchody Dnia Edukacji Narodowej w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych w Czchowie - fot. red. Joanna Dębiec
  • Gminne obchody Dnia Edukacji Narodowej - życzenia i nagrody Burmistrza oraz ZNP - fot. J.Dębiec
  •  Dwudniowa Wystawa Owczarków Niemieckich w Czchowie - fot. red. Joanna Dębiec
  • Festiwal Piosenki Turystycznej i start Hufca Brzesko w Piaskach-Drużkowie - Tak wiele do odkrycia. Małopolska - fot. red.  J.Dębiec
  • Archiwum

Tajemnicze wyrośla (galasy) - CZAS CZCHOWA NR CZERWIEC 2010

Administrator.

Świat zwierząt bez wątpienia zadziwia bogactwem gatunków i różnorodnością, a zarazem oryginalnością rozwiązań w zdobywaniu pożywienia i ochronie przed wrogami.

Tajemnicze wyrośla (galasy) - CZAS CZCHOWA NR CZERWIEC 2010Powstające czasem na liściach drzew sterczące wyrośla są miejscem, w którym rozwijają się jaja i larwy owadów, zwłaszcza z rzędu błonkówek i mszyc. Samice owadów podczas składania jaj, nakłuwając liście jednocześnie wprowadzają substancje, które powodują intensywne podziały komórek i rozrost tkanek. Powstają wówczas charakterystyczne wybrzuszenia – wyrośla, nazywane galasami. Powstawanie wyrośli może być także stymulowane wydzieliną ślinianek żerujących larw. Rozrośnięte tkanki służą wówczas larwom jako pokarm, ograniczają żerowanie do określonego miejsca, chronią szkodnika przed wrogami i niekorzystnymi warunkami pogodowymi.

Łatwo zauważalnymi galasami są „ananasowate” szyszki powstające w kątach młodych gałązek świerka. Wywołuje je smrekun zielony nazywany też karmazynkiem lub ochojnikiem szyszkowym. Galas ma najpierw barwę zieloną, z czasem brązowieje, rozwija się w nim wiele larw, które przekształcają się w dorosłe osobniki. Dalszy rozwój owada uzależniony jest od obecności w pobliżu modrzewi.

Tajemnicze wyrośla (galasy) - CZAS CZCHOWA NR CZERWIEC 2010Ciekawą biologię – bo też związaną ze zmianą żywiciela – mają pasożytujące na wiązach bawełnice, które ostatnio zauważyłam podczas zajęć terenowych z uczniami (parking – dolny cmentarz w Czchowie). Wyrastające w pobliżu nerwu głównego, jasnozielone sterczące wyrośla – to efekt pracy bawełnicy wiązowo – turzycowej zwanej też kogutnicą wiązową. Drugą nazwę zawdzięcza charakterystycznie wyglądającym naroślom w kształcie koguciego grzebienia, wysokości 10 – 14 mm, które z czasem czerwienieją. Latem z „dojrzałych” galasów wydostają się formy uskrzydlone mszyc, które przenoszą się na korzenie turzyc i tu dają początek następnym pokoleniom. Drugim gatunkiem mszycy żerującej na wiązach jest bawełnica wiązowo – porzeczkowa. Z jaj zimujących w szczelinach kory pni wiązów, wiosną wylęgają się larwy. Pod osłoną kłaczkowatej, niebieskawej lub białawej wydzieliny woskowej żerują na dolnej stronie liści, powodując ich zwijanie się. Pozwijane połowy liści grubieją i przebarwiają się na żółto. W czerwcu i lipcu pojawiają się formy uskrzydlone, które przelatują na wtórnych żywicieli - porzeczki i agrest, formułując kolonie pokolenia mszyc i osłabiając wzrost krzewów. Oba gatunki bawełnic jesienią wracają na wiązy i na nich składają jaja.  Ponieważ gatunki te wyrządzają szkody w plantacjach roślin powinny być zwalczane. Nie ułatwiajmy rozwoju chorób i szkodników. Unikamy więc sadzenia wiązów w pobliżu agrestu i porzeczek, a w skrajnych przypadkach opryskujemy specjalnymi preparatami.

Galasy tworzą się także na liściach dębu – wywołuje je jagodnica dębianka, u buka – garnusznica bukowa, u wierzby – listnica, u dzikiej róży – szypszyniec różany. Zachęcam do wnikliwego i bacznego obserwowania liści drzew i krzewów. Ponieważ żerujące larwy są bardzo małe po wyglądzie galasa jednoznacznie można stwierdzić jaki to gatunek szkodnika. Warto dodać: do powstawania galasówek przyczyniają się nie tylko owady, ale także pajęczaki z rodziny szpecielowatych, grzyby i bakterie.

Czasem niepozornie wyglądające zniekształcenie na liściu czy korze drzewa, może okazać się

czymś niezwykłym i zadziwiającym, choć niekoniecznie pożytecznym.